Zigbee

Wat is het Zigbee is een open, wereldwijde standaard voor draadloze communicatie tussen apparaten op korte afstand. Het is speciaal ontworpen voor domotica-toepassingen en het 'Internet of Things' (IoT). De technologie maakt gebruik van de IEEE 802.15.4 specificatie en werkt voornamelijk op de 2,4 GHz frequentieband. Een belangrijk kenmerk van Zigbee is het lage energieverbruik, waardoor sensoren en andere kleine apparaten jarenlang op een enkele batterij kunnen functioneren. Veel bekende merken, zoals Philips Hue, IKEA Trådfri en Aqara, gebruiken Zigbee voor hun slimme verlichting, sensoren en schakelaars.

Hoe werkt het Zigbee functioneert als een zogenaamd 'mesh-netwerk'. In dit type netwerk kunnen apparaten rechtstreeks met elkaar communiceren, maar ook signalen doorgeven voor andere apparaten die buiten direct bereik liggen. Dit zorgt voor een robuust en betrouwbaar netwerk dat zichzelf versterkt naarmate er meer apparaten worden toegevoegd. Er zijn drie typen apparaten in een Zigbee-netwerk:

1. **Coordinator**: Dit is het brein van het netwerk. Er is er altijd maar één. De coordinator start het netwerk op en beheert het. Dit is vaak een [hub of gateway](hub-gateway) die de verbinding legt met uw Wi-Fi-netwerk en het internet. 2. **Router**: Dit zijn apparaten die permanent van stroom worden voorzien, zoals slimme lampen of [smart plugs](smart-plug). Ze functioneren als signaalversterkers door data door te sturen naar andere apparaten in het netwerk. Ze vergroten hiermee het bereik en de betrouwbaarheid. 3. **End Device**: Dit zijn meestal de batterijgevoede apparaten, zoals bewegingssensoren of deursensoren. Ze communiceren alleen wanneer nodig om stroom te besparen en maken verbinding met de dichtstbijzijnde coordinator of router.

Een commando van uw smartphone-app gaat via uw Wi-Fi-router naar de Zigbee-coordinator, die het vervolgens draadloos naar het juiste apparaat stuurt, eventueel via een of meer routers.

Praktijkvoorbeeld Stel, u wilt de verlichting in uw woonkamer en hal automatiseren. U installeert Philips Hue lampen (die Zigbee gebruiken) in de armaturen. Deze lampen verbindt u met de Philips Hue Bridge, die als Zigbee-coordinator fungeert. De bridge is met een netwerkkabel aangesloten op uw internetrouter.

Daarnaast plaatst u een Aqara bewegingssensor (ook Zigbee) in de hal. U stelt een [scene](scene) in: als de sensor na zonsondergang beweging detecteert, moeten de lamp in de hal en de schemerlamp in de woonkamer aangaan op 30% helderheid. Wanneer u de hal betreedt, stuurt de sensor een signaal naar de bridge. De bridge geeft dit commando direct door aan de betreffende lampen. Omdat de slimme lamp in de woonkamer als router werkt, is het signaal sterk, zelfs als de sensor ver van de bridge is geplaatst.

Wanneer een elektricien inschakelen Voor veel Zigbee-apparaten, zoals lampen en slimme stekkers, is geen elektricien nodig. U kunt deze zelf installeren. Een elektricien is echter aan te raden bij installaties die direct ingrijpen op uw elektrische installatie. Denk hierbij aan het plaatsen van [smart switches](smart-switch) of dimmers achter bestaande wandschakelaars. Dit werk vereist kennis van de bedrading en moet veilig worden uitgevoerd volgens de NEN 1010 norm.

Ook voor grotere, meer complexe projecten kan een elektricien met specialisatie in domotica van grote waarde zijn. Deze professional kan u adviseren over de optimale plaatsing van Zigbee-routers voor een dekkend netwerk, de integratie met andere systemen plannen en zorgen voor een betrouwbare en veilige installatie die is afgestemd op de structuur van uw woning.

Veelgemaakte fouten Een veelgemaakte fout is het creëren van een zwak netwerk door te weinig routers te gebruiken. Mensen plaatsen bijvoorbeeld een coordinator aan de ene kant van het huis en een batterijgevoede sensor aan de andere kant, zonder apparaten ertussen die het signaal kunnen doorgeven. Het gevolg is een onbetrouwbare verbinding. Zorg voor een goede mix van routers (apparaten met vaste voeding) en eindapparaten.

Een ander probleem is interferentie. Zowel Zigbee als Wi-Fi gebruiken de 2,4 GHz band. Het plaatsen van de Zigbee-coordinator direct naast uw Wi-Fi-router kan de prestaties van beide netwerken negatief beïnvloeden. Houd idealiter een meter afstand en probeer de kanalen van uw Wi-Fi en Zigbee-netwerk zo te kiezen dat ze elkaar niet overlappen.

Tot slot is er de aanname dat alle Zigbee-apparaten zomaar met elkaar werken. Hoewel het een standaard is, kunnen verschillende fabrikanten eigen implementaties gebruiken. Controleer vooraf de compatibiliteit tussen apparaten van verschillende merken of gebruik een flexibel platform zoals [Home Assistant](home-assistant) om ze te verbinden.