Wat is het
Het capaciteitstarief is een onderdeel van de netwerkkosten op uw energierekening. U betaalt dit bedrag aan uw netbeheerder, niet aan uw energieleverancier. De hoogte van dit tarief is afhankelijk van de grootte, oftewel de capaciteit, van uw elektriciteitsaansluiting. Deze capaciteit wordt uitgedrukt in ampère (A), bijvoorbeeld 1x35 A of 3x25 A. Het is een vast maandelijks bedrag dat de kosten dekt voor het onderhoud en de instandhouding van het elektriciteitsnet. Een aansluiting met een hogere capaciteit kan het net potentieel zwaarder belasten en heeft daarom een hoger tarief dan een kleinere aansluiting.
Hoe werkt het
Voor de meeste huishoudens en kleine bedrijven (kleinverbruikers) werkt het capaciteitstarief met vaste staffels. Uw netbeheerder heeft uw aansluiting ingedeeld in een bepaalde categorie op basis van de maximale stroomsterkte. Een standaard huishoudelijke aansluiting, zoals 3x25 A, valt in een andere tariefklasse dan een zwaardere 3x35 A aansluiting. U betaalt maandelijks een vast bedrag voor de betreffende tariefklasse, ongeacht hoeveel stroom u verbruikt.
Voor grootverbruikers wordt het tarief vaak anders berekend. Daar is de prijs niet alleen afhankelijk van de contractuele capaciteit, maar ook van het gemeten piekvermogen. De hoogste stroompiek die in een maand wordt gemeten, bepaalt dan mede de hoogte van de kosten. Dit systeem stimuleert bedrijven om hun stroomverbruik gelijkmatiger over de dag te verdelen en hoge pieken te vermijden. Hoewel een slimme meter uw verbruikspatronen gedetailleerd meet, is voor kleinverbruikers in Nederland momenteel de vaste capaciteit van de aansluiting leidend voor het tarief.
Praktijkvoorbeeld
Een gezin schaft een elektrische auto aan en wil een laadpaal installeren. Tegelijkertijd willen ze overstappen op elektrisch koken. Hun huidige 1x40 A hoofdaansluiting is hiervoor niet toereikend. Een elektricien adviseert een 'verzwaring' naar een 3x25 A aansluiting. De elektricien past de groepenkast aan volgens de NEN 1010 norm en dient de aanvraag voor de verzwaring in bij de netbeheerder. Nadat de netbeheerder de aansluiting heeft aangepast, stijgen de maandelijkse netwerkkosten van het gezin. Ze vallen nu in de tariefschaal voor een 3x25 A aansluiting, die hoger is dan die voor hun oude 1x40 A aansluiting. Deze hogere bijdrage reflecteert de grotere capaciteit die zij nu van het elektriciteitsnet kunnen vragen.
Wanneer een elektricien inschakelen
Een elektricien schakelt u niet in om het tarief zelf te wijzigen, maar wel voor de technische aanpassingen die de basis voor het tarief veranderen. Het is verstandig een professional te raadplegen als u overweegt zware apparatuur te installeren, zoals een warmtepomp, sauna of een krachtige laadpaal. De elektricien kan berekenen of uw huidige aansluiting volstaat en of een verzwaring noodzakelijk is. Indien een aanpassing nodig is, bereidt de installateur uw meterkast voor en verzorgt de communicatie met de netbeheerder.
Andersom kan een elektricien ook adviseren over het 'verlichten' (downgraden) van uw aansluiting. Als u een onnodig zware en dus dure aansluiting heeft, kan een downgrade naar een lagere capaciteit u maandelijks geld besparen op het capaciteitstarief.
Veelgemaakte fouten
Een veelvoorkomende fout is om geen rekening te houden met de impact van nieuwe apparaten op de benodigde aansluitcapaciteit. Dit leidt tot overbelasting en uitvallende hoofdzekeringen. Een andere vergissing is het onderschatten van de permanente kostenstijging. Een verzwaring van de aansluiting brengt niet alleen eenmalige kosten met zich mee, maar ook een permanent hoger maandelijks capaciteitstarief. Mensen vergeten dit soms mee te nemen in hun budget. Verder wordt het capaciteitstarief, dat u betaalt aan de netbeheerder, soms verward met de variabele leveringstarieven van de energieleverancier. Tot slot is het zelf aanpassen van de hoofdaansluiting of verzegelde componenten in de meterkast gevaarlijk, verboden en strikt voorbehouden aan de netbeheerder.