Wat is het
Een Wago-klem, vaak kortweg Wago genoemd, is een type lasklem voor het verbinden van twee of meer elektriciteitsdraden. Hoewel WAGO de merknaam is van de oorspronkelijke fabrikant, is de naam een soortnaam geworden voor dit type verbindingsklem. In tegenstelling tot de traditionele kroonsteen, die met schroeven werkt, maakt een Wago-klem gebruik van een intern veermechanisme. Dit zorgt voor een constante en betrouwbare druk op de geleider, wat resulteert in een solide elektrische verbinding.
Deze klemmen zijn ontworpen om het werk van een installateur sneller en eenvoudiger te maken. Ze worden veelvuldig toegepast in lasdozen, zoals een centraaldoos boven een lichtpunt of een inbouwdoos achter een schakelaar, om draden van dezelfde kleur (en dus functie) met elkaar door te verbinden of af te takken.
Hoe werkt het
Het werkingsprincipe van een Wago-klem is gebaseerd op veerdruk. Er zijn twee hoofdtypes te onderscheiden:
1. **Steekklem (Push-in):** Bij dit type wordt een gestripte installatiedraad direct in een opening van de klem gestoken. Een interne veer klemt de draad automatisch vast. Deze variant is met name geschikt voor massieve installatiedraad (VD-draad). Om een draad te verwijderen, moet deze met een draaiende en trekkende beweging losgewrikt worden, wat hergebruik van de klem afraadt.
2. **Hefboomklem:** Dit model, zoals de bekende 221-serie, heeft per aansluiting een kleine, oranje hefboom. U opent de hefboom, voert de gestripte draad in de klem en sluit de hefboom. De verbinding is direct gemaakt. Het grote voordeel is dat deze klemmen geschikt zijn voor zowel massieve als soepele (flexibele) draden en dat ze gemakkelijk en veilig hergebruikt kunnen worden.
Beide types zijn verkrijgbaar in varianten voor 2, 3, 4, 5 of meer draden. De behuizing is vaak transparant, zodat een visuele controle van de verbinding mogelijk is. Op de zijkant staat meestal een indicatie voor de juiste striplengte van de draad, doorgaans rond de 10-11 mm.
Praktijkvoorbeeld
Stel, u wilt een nieuwe lamp ophangen in de woonkamer. In de centraaldoos in het plafond bevinden zich de draden van de elektrische installatie: een blauwe nuldraad, een bruine fasedraad en een zwarte schakeldraad die van de wandschakelaar komt. De nieuwe lamp heeft zelf ook een blauwe en een bruine draad.
Met Wago-klemmen gaat de aansluiting als volgt:
- De blauwe draad van de lamp wordt samen met de bestaande blauwe draad in een 2-voudige Wago-klem gestoken.
- De bruine draad van de lamp wordt verbonden met de zwarte schakeldraad uit de doos, eveneens met een 2-voudige Wago-klem.
De oorspronkelijke bruine fasedraad in de doos blijft onaangeroerd als deze niet direct nodig is voor de lamp, of wordt afgedopt met een enkelvoudige klem.
Wanneer een elektricien inschakelen
Hoewel het gebruik van een Wago-klem op zich eenvoudig is, is het verstandig een elektricien in te schakelen bij werkzaamheden die verder gaan dan het vervangen van een lamp. Denk hierbij aan het aanleggen van nieuwe groepen in de groepenkast, het plaatsen van nieuwe stopcontacten of het oplossen van storingen. Een elektricien kan de situatie correct beoordelen en garanderen dat de juiste klemmen worden gebruikt voor de specifieke aderdoorsnede en stroomsterkte. Volgens de NEN 1010 norm moeten alle lasverbindingen in een lasdoos of andere geschikte behuizing worden gemaakt. Een professional zorgt ervoor dat de hele installatie aan de geldende veiligheidsvoorschriften voldoet.
Veelgemaakte fouten
- **Verkeerde striplengte:** Als de draad te kort is gestript, maakt deze onvoldoende contact. Als de draad te lang is gestript, steekt er bloot koper uit de klem, wat gevaar voor kortsluiting oplevert.
- **Soepele draad in steekklem:** Het gebruiken van flexibele draad in een steekklem (push-in type) resulteert in een onbetrouwbare verbinding. Gebruik hiervoor altijd hefboomklemmen.
- **Hergebruiken van steekklemmen:** Steekklemmen zijn voor eenmalig gebruik. Het loswrikken van een draad kan de interne veer verbuigen, waardoor een nieuwe verbinding niet meer de juiste klemkracht heeft.
- **Overschrijden van specificaties:** Elke klem heeft een maximale spanning en stroom die het aankan. Het gebruik van een te lichte klem voor een zware toepassing kan tot oververhitting en brandgevaar leiden.
- **Verbinding buiten een doos:** Lasverbindingen mogen nooit los in een muur of plafond 'zweven'. Ze moeten altijd zijn ondergebracht in een goed afgesloten en toegankelijke las- of inbouwdoos.