Synoniemen: aardlek slaat eruit, differentieel valt uit, lekstroom storing
Wat is het
Een aardlek-uitval treedt op wanneer uw aardlekschakelaar de stroomtoevoer naar een deel van uw elektrische installatie onderbreekt. Dit gebeurt als het apparaat een lekstroom detecteert: een kleine hoeveelheid stroom die weglekt naar de aarde. Deze situatie duidt meestal op een isolatiefout in een aangesloten apparaat of in de vaste bedrading. Een aardlekschakelaar in een woonhuisinstallatie is ontworpen om uit te schakelen bij een lekstroom van 30 milliampère (mA). Deze snelle reactie is een belangrijke beveiliging tegen elektrocutie. Een aardlek-uitval is niet hetzelfde als een kortsluiting, waarbij een installatieautomaat (groep) uitschakelt door een veel grotere stroomstoot.
Hoe werkt het
De aardlekschakelaar meet continu de stroom die via de fasedraad een installatie ingaat en de stroom die via de nuldraad terugkeert. In een gezonde installatie zijn deze twee stromen exact gelijk. Als er ergens een fout is, bijvoorbeeld een beschadigd snoer, kan een deel van de stroom via een ander pad, zoals de aarding of een persoon, weglekken. De aardlekschakelaar detecteert dit verschil en onderbreekt binnen een fractie van een seconde het circuit.
U kunt de oorzaak van de uitval vaak zelf achterhalen met dit stappenplan:
1. Zet alle installatieautomaten (groepen) die achter de betreffende aardlekschakelaar vallen in de 'uit'-stand.
2. Schakel de aardlekschakelaar weer in. Blijft deze aan, dan kunt u door naar de volgende stap.
3. Zet de groepen één voor één weer 'aan'. De groep die de aardlekschakelaar direct laat uitschakelen, is de bron van het probleem.
4. Heeft u de groep gevonden? Koppel dan alle apparaten af die op deze groep zijn aangesloten.
5. Schakel de groep weer in. Als de aardlekschakelaar nu aan blijft, ligt het probleem bij een van de losgekoppelde apparaten.
6. Sluit de apparaten één voor één weer aan. Het apparaat dat de uitval veroorzaakt is de boosdoener.
7. Valt de aardlekschakelaar al uit bij stap 5, zonder aangesloten apparaten? Dan bevindt de storing zich waarschijnlijk in de vaste installatie, zoals een stopcontact of kabel.
Praktijkvoorbeeld
Een bewoner merkt dat er geen stroom meer is in de woonkamer en de schuur. In de meterkast ziet hij dat een van de aardlekschakelaars is uitgeschakeld. Hij volgt het stappenplan. Hij schakelt de drie groepen uit die bij deze aardlekschakelaar horen. Nadat hij de aardlekschakelaar reset, blijft deze ingeschakeld. Hij schakelt de eerste groep (woonkamer) en de tweede groep (bijkeuken) probleemloos in. Zodra hij de derde groep (schuur) inschakelt, valt de aardlekschakelaar weer uit. In de schuur koppelt hij de tuinverlichting, de vriezer en een waterpomp los. Hij schakelt de groep en de aardlekschakelaar opnieuw in; ditmaal met succes. Bij het aansluiten van de tuinverlichting valt de stroom direct weer uit. De oorzaak is een defect in de tuinverlichting, waarschijnlijk door binnengedrongen vocht.
Wanneer een elektricien inschakelen
Hoewel u met het stappenplan zelf een diagnose kunt stellen, is professionele hulp in sommige gevallen noodzakelijk. Schakel een elektricien in als:
* De aardlekschakelaar direct uitvalt, zelfs als alle groepen zijn uitgeschakeld.
* U de oorzaak niet kunt herleiden tot een specifiek apparaat. De fout zit dan in de vaste installatie.
* De uitval onregelmatig en zonder duidelijke aanleiding plaatsvindt.
* U zich niet comfortabel voelt bij het uitvoeren van het stappenplan.
Een elektricien kan met specialistische meetapparatuur, zoals een isolatieweerstandsmeter, de oorzaak van de lekstroom nauwkeurig lokaliseren. De kosten voor het opsporen van een storing liggen doorgaans tussen € 75 en € 200, afhankelijk van de complexiteit.
Veelgemaakte fouten
* **Probleem negeren:** Een aardlek-uitval is een signaal dat er iets niet in orde is. Het herhaaldelijk opnieuw inschakelen zonder de oorzaak te verhelpen, is onverstandig.
* **De testknop niet gebruiken:** Iedere aardlekschakelaar heeft een testknop, vaak gemarkeerd met 'T'. Door deze in te drukken, wordt een kleine lekstroom gesimuleerd. De fabrikant adviseert dit twee keer per jaar te doen om de werking te controleren.
* **Defecte apparaten blijven gebruiken:** Een apparaat dat een aardlek-uitval veroorzaakt, heeft een isolatiedefect en is niet veilig. Laat het repareren of vervang het.
* **Zelf aanpassingen doen in de meterkast:** Het vervangen van een aardlekschakelaar of het aanpassen van de bedrading is werk voor een bevoegd vakman conform de NEN 1010 norm. Fouten hierin kunnen levensgevaarlijke situaties opleveren.