Wat is het
Aarding is een veiligheidsvoorziening in een elektrische installatie die een directe verbinding maakt tussen metalen onderdelen van apparaten en de aarde. Het doel is de bescherming tegen een elektrische schok bij een defect. Een aardingssysteem bestaat uit een beschermingsleiding (PE-draad), een aardrail in de groepenkast en een aardelektrode in de grond. De eisen voor een deugdelijk aardingssysteem zijn vastgelegd in de NEN 1010-norm. Zonder correcte aarding kunnen metalen behuizingen van apparaten onder spanning komen te staan, wat levensgevaarlijke situaties oplevert.
Hoe werkt het
De werking van aarding gebruikt het principe dat stroom de weg van de minste weerstand kiest. Geaarde stopcontacten zijn met een groen-gele beschermingsleiding (PE-draad) verbonden met de centrale aardrail in de groepenkast. Deze aardrail is verbonden met een aardelektrode, vaak een metalen pen die diep in de grond is geslagen (de aardpen).
Als een stroomvoerende draad in een apparaat de metalen behuizing raakt, ontstaat een defect. Omdat de behuizing via de beschermingsleiding met de aarde is verbonden, ontstaat er een lage weerstand naar de aarde. Hierdoor loopt een grote lekstroom. Deze stroom wordt gedetecteerd door de aardlekschakelaar of installatieautomaat, die binnen een fractie van een seconde de stroomtoevoer uitschakelt. De gevaarlijke spanning wordt zo van het apparaat gehaald voordat iemand het kan aanraken.
Praktijkvoorbeeld
Denk aan een wasmachine met een metalen buitenkant. Door slijtage raakt een interne stroomdraad beschadigd en komt in contact met de behuizing.
- **Situatie met aarding:** De wasmachine is aangesloten op een geaard stopcontact. De foutstroom vloeit via de behuizing en de groen-gele beschermingsleiding weg naar de meterkast. De hoge lekstroom activeert de aardlekschakelaar, die de stroomgroep uitschakelt. U bent beschermd tegen een gevaarlijke schok.
- **Situatie zonder aarding:** De behuizing van de wasmachine staat nu onder spanning. Zodra iemand de machine aanraakt, wordt het lichaam de geleider naar aarde. De stroom vloeit door de persoon heen, wat kan leiden tot ernstig letsel.
Wanneer een elektricien inschakelen
Het aanleggen of controleren van aarding is werk voor een specialist. Schakel een elektricien in voor:
- **Aanleg van een nieuw aardingssysteem:** Het slaan van een aardpen en het meten van de verspreidingsweerstand vereist vakkennis en meetapparatuur.
- **Inspectie van de aarding:** In oudere woningen is het verstandig de aarding te laten controleren om te zien of deze nog voldoet aan de normen.
- **Uitbreiding van de installatie:** Bij het plaatsen van een nieuwe keuken, een extra groep of een laadpaal moet de aarding correct worden aangesloten.
- **Een voortdurend trippende aardlekschakelaar:** Dit signaleert vaak een aardfout in de installatie of een aangesloten apparaat.
De kosten voor het slaan van een nieuwe aardpen liggen tussen de €250 en €600. Een inspectie van het systeem kost circa €100 tot €250.
Veelgemaakte fouten
Een incorrecte aarding geeft een vals gevoel van veiligheid. Veelvoorkomende fouten zijn:
- **Geen beschermingsleiding trekken:** Een geaard stopcontact monteren zonder een groen-gele draad aan te sluiten op de aardrail.
- **Aarding en nuldraad verwisselen:** De blauwe nuldraad per ongeluk aansluiten op de aardklem, wat direct gevaar oplevert.
- **Onderbreken van potentiaalvereffening:** Bij verbouwingen metalen leidingen (water, gas) loskoppelen en niet opnieuw verbinden met de centrale aarding.
- **Zelf een aardpen slaan zonder meting:** De effectiviteit van een aardpen is onbekend zonder een professionele meting van de aardweerstand.