Synoniemen: SELV, PELV, Extra Lage Spanning, Veiligheidsspanning
Wat is het
Zeer Lage Veiligheidsspanning, internationaal bekend onder termen als SELV en PELV, verwijst naar een elektrisch systeem met een nominale spanning van maximaal 50 Volt wisselspanning (AC) of 120 Volt rimpelvrije gelijkspanning (DC). Volgens de NEN 1010 normering wordt dit type installatie ingezet om het risico op een elektrische schok tot een minimum te beperken. Het belangrijkste kenmerk is dat de spanning zo laag is dat deze bij direct contact met de huid doorgaans geen schadelijke stroom door het menselijk lichaam laat vloeien.
Hoe werkt het
Het systeem werkt door een fysieke scheiding van het reguliere lichtnet via een veiligheidstransformator. Er zijn drie hoofdcategorieën:
1. SELV (Safety Extra Low Voltage): Dit circuit is galvanisch gescheiden van zowel de aarde als van andere circuits. Dit biedt de hoogste bescherming.
2. PELV (Protective Extra Low Voltage): Dit circuit is ook veilig gescheiden van het net, maar de actieve delen of de behuizing zijn verbonden met de aarding.
3. FELV (Functional Extra Low Voltage): Hierbij is de spanning wel laag, maar is er geen veilige scheiding van het 230V netwerk. Dit wordt enkel gebruikt voor functionele doeleinden en niet voor directe aanrakingsveiligheid.
Praktijkvoorbeeld
In een moderne badkamer worden vaak inbouwspots geplaatst. Vanwege de verhoogde vochtigheid en het risico op aanraking in zone 1 of 2, kiest een installateur voor 12 Volt of 24 Volt LED-verlichting gevoed door een SELV-transformator. Zelfs als er condensvorming optreedt of een armatuur beschadigd raakt, is de spanning te laag om een gevaarlijke situatie te creëren voor de gebruiker die in de douche staat.
Wanneer een elektricien inschakelen
Hoewel de spanning laag is, vereist het ontwerp van een ZLVS-systeem technische kennis. Bij lage spanningen zijn de stromen vaak hoger om hetzelfde vermogen te leveren, wat kan leiden tot warmteontwikkeling en spanningsverlies bij verkeerde kabeldiktes. Schakel een vakman in voor het berekenen van de juiste kabeldiameters en het selecteren van de juiste transformatoren die voldoen aan de geldende normen. Voor het aanleggen van complexe systemen in vochtige ruimtes rekenen elektriciens vaak tussen de 50,00 en 80,00 euro per uur.
Veelgemaakte fouten
Een veelvoorkomende fout is het verwisselen van de verschillende types lage spanning. Het gebruik van een FELV-voeding waar een SELV-voeding verplicht is, kan alsnog resulteren in gevaarlijke situaties bij een defect. Ook wordt vaak onderschat dat dunne draden bij 12 Volt-installaties snel oververhit raken als er te veel lampen op één groep worden aangesloten. Tot slot wordt de maximale kabellengte vaak genegeerd, waardoor lampen aan het einde van het circuit merkbaar zwakker branden door spanningsval.