Wat is het
Het energielabel voor woningen is een officieel document dat laat zien hoe energiezuinig een huis is in vergelijking met soortgelijke woningen. De score wordt uitgedrukt in een letter, lopend van A++++ (zeer zuinig) tot G (zeer onzuinig). Sinds 1 januari 2021 is de bepalingsmethode, vastgelegd in de NTA 8800, van kracht. Deze methode berekent de benodigde hoeveelheid fossiele energie per vierkante meter per jaar. Eigenaren zijn verplicht een geldig energielabel te overhandigen bij de verkoop, verhuur of oplevering van een woning. Het label geeft niet alleen een score, maar bevat ook aanbevelingen voor maatregelen om de energieprestatie te verbeteren, zoals het plaatsen van betere isolatie of het installeren van zonnepanelen.
Hoe werkt het
Om een energielabel te verkrijgen, schakelt de woningeigenaar een gediplomeerde en erkende energieadviseur (EP-adviseur) in. Deze adviseur komt langs voor een fysieke inspectie van de woning. Tijdens dit bezoek worden circa 150 kenmerken van het huis opgenomen. Denk hierbij aan de afmetingen, de mate van isolatie van de vloer, muren, dak en glas, en de aanwezige installaties voor verwarming, koeling, ventilatie en warm water. Ook de aanwezigheid van hernieuwbare energiebronnen, zoals zonnepanelen of een zonneboiler, wordt meegenomen. De verzamelde gegevens voert de adviseur in gespecialiseerde software in, die volgens de NTA 8800-methodiek de energieprestatie berekent. Op basis van deze berekening wordt het definitieve energielabel vastgesteld en geregistreerd in de landelijke database EP-online, die beheerd wordt door de RVO. De eigenaar ontvangt een officieel afschrift.
Praktijkvoorbeeld
De familie De Vries woont in een vrijstaand huis uit 1975 met een energielabel F. Het huis heeft enkel glas, geen spouwmuurisolatie en een verouderde cv-ketel. Hun energierekening is hoog en het wooncomfort in de winter is laag. Na advies besluiten ze te investeren in verduurzaming. Ze laten de spouwmuren na-isoleren, vervangen al het glas door HR++ glas en installeren een hybride warmtepomp in combinatie met 14 zonnepanelen op het dak. Voor de installatie van de warmtepomp en zonnepanelen schakelen ze een erkende elektricien in die ook de groepenkast aanpast. Na de werkzaamheden vragen ze een nieuw energielabel aan. De energieadviseur constateert de verbeteringen en stelt een nieuw label vast: B. Hierdoor dalen hun maandelijkse energiekosten aanzienlijk en is de woning in waarde gestegen.
Wanneer een elektricien inschakelen
Een elektricien stelt geen energielabels op; dat is de taak van een EP-adviseur. De rol van de elektricien is echter van groot belang bij het uitvoeren van de verbetermaatregelen die het energielabel positief beïnvloeden. Voor elektrotechnische installaties is specialistische kennis vereist. Denk aan het veilig en correct aansluiten van een zonnepaneleninstallatie volgens de NEN 1010-norm. Ook de installatie van een volledig elektrische of hybride warmtepomp, of een laadpaal voor een elektrische auto, vraagt om een vakkundige elektricien. Deze apparaten hebben een hoog vermogen en vereisen vaak een aparte groep in de meterkast of zelfs een verzwaring van de hoofdaansluiting. De elektricien zorgt ervoor dat de elektrische installatie deze nieuwe belastingen veilig aankan.
Veelgemaakte fouten
Een veelvoorkomende vergissing is denken dat zelf aangebrachte isolatie direct leidt tot een beter label. Zonder duidelijke documentatie en correcte uitvoering kan een energieadviseur de maatregel mogelijk niet volledig meerekenen in de beoordeling. Een andere fout is het niet aanvragen van een nieuw label na een grondige renovatie. Bij verkoop wordt dan het oude, slechtere label gebruikt, waardoor de waardestijging van de woning niet wordt weerspiegeld. Verder is het gebruik van een niet-gecertificeerde adviseur een risico; alleen een erkende EP-adviseur kan een rechtsgeldig label registreren. Ook wordt de impact op de elektrische installatie vaak onderschat. Het plaatsen van zonnepanelen en een warmtepomp zonder de groepenkast te controleren of aan te passen, kan leiden tot overbelasting en gevaarlijke situaties. Tot slot: een goed label (bijvoorbeeld A) garandeert geen lage energierekening. Het verbruik hangt sterk af van het gedrag van de bewoners.